PODZIAŁ MAJĄTKU MAŁŻEŃSKIEGO

14 kwietnia 2016

Postępowanie o podział majątku wspólnego małżonków jest najczęściej konsekwencją rozwodu. Jest to nierzadko równie trudna i stresująca dla stron sprawa jak sam rozwód – wszak małżonkowie muszą podzielić dorobek całego wspólnego życia. Pamiętać jednak należy, iż w postępowanie o podział majątku to w dużej mierze czysta matematyka. Celem postępowania jest bowiem ustalenie składu majątku wspólnego, wartości jego poszczególnych składników i na końcu dokonanie podziału, który będzie zadowalał obie strony.

Poniżej przedstawiamy kilka generalnych zasad, którymi rządzi się to postępowanie:

  1. podziałowi podlega majątek zgromadzony w czasie małżeństwa, czyli od jego zawarcia do dnia ustania wspólności majątkowej małżeńskiej. Ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej to chwila uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, ale także m. in. data zawarcia majątkowej umowy małżeńskiej przed notariuszem wprowadzającej rozdzielność majątkową , bądź orzeczenie sądu w przedmiocie ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej na wniosek jednego z małżonków;
  2. podziałowi podlegają składniki majątkowe istniejące w dacie ustania wspólności majątkowej;
  3. każdy składnik majątku wspólnego objęty podziałem musi mieć ustaloną wartość. Jeśli

strony nie są zgodne co do jego wartości, powoływany jest biegły rzeczoznawca, który dokonuje wyceny;

  1. podziałowi podlegają jedynie aktywa, oznacza to, że nie dzielimy długów. Sąd nie ma możliwości zwolnienia małżonka z długu np. wobec banku kredytującego zakup wspólnej nieruchomości. Sąd natomiast może i powinien przy wycenie danego składnika –dotyczy to zwłaszcza nieruchomości- uwzględnić jego obciążenie;
  2. domniemywa się, że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe, jednakże istnieje możliwość zgłoszenia żądania ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym o ile małżonek zgłaszający takie żądanie jest w stanie je udowodnić. Przy czym należy pamiętać, że fakt iż tylko jedno z małżonków pracowało zawodowo nie przesądza automatycznie o ustaleniu nierównych udziałów w majątku wspólnym;
  3. sąd rozstrzygając sprawę o podział majątku wskazuje , które jego składniki przypadną któremu małżonkowi, a następnie mając na uwadze proporcje udziałów małżonków w majątku, zasądza odpowiednie spłaty i dopłaty pieniężne na rzecz każdego z małżonków;
  4. decydując o przydziale poszczególnych składników majątkowych sąd kieruje się w pierwszej kolejności wolą stron, ale także konkretnymi potrzebami stron oraz możliwościami wzajemnych spłat;
  5. spłaty pieniężne, jeśli jest to uzasadnione sytuacją, mogą być rozłożone na raty;
  6. w postępowaniu o podział majątku małżeńskiego należy także rozliczyć wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na majątek osobisty każdego z małżonków i odwrotnie – czynione z majątku osobistego każdego z małżonków na majątek wspólny;
  7. roszczenie o podział majątku wspólnego nie podlega przedawnieniu.

Warto również zaznaczyć, iż jeśli do podziału majątku małżeńskiego dochodzi na zasadzie porozumienia stron, to strony mają większą swobodę ukształtowania podziału składników majątku, aniżeli wtedy gdy decyduje o tym wyłącznie sąd. Dla przykładu można wskazać choćby sposób ustalenia zasad wzajemnych rozliczeń pomiędzy byłymi małżonkami (wysokość i terminy spłat).

W przypadku porozumienia pomiędzy małżonkami sprawę podziału majątku wspólnego można załatwić znacznie szybciej , a to dzięki złożeniu do sądu zgodnego wniosku – sąd wówczas ma szanse wydać orzeczenie w sprawie już po przeprowadzeniu pierwszej rozprawy.

W szczególnych przypadkach można także sprawę podziału majątku poddać pod rozstrzygniecie sądu już w postępowaniu o rozwód, bądź też rozstrzygnąć u notariusza w umowie zawartej w formie aktu notarialnego.