ZMIANY W PRAWIE RODZINNYM CZ.2

13 grudnia 2015

Następna zmiana przepisów prawa rodzinnego, która weszła w życie z dniem 28 sierpnia 2015 roku dotyczy art. 58 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ( kro).

Przepis ten w § 1reguluje zakres orzekania sądu w sprawie rozwodowej w kwestii władzy rodzicielskiej oraz uregulowania kontaktów każdego z rodziców z dziećmi.

Obecnie po nowelizacji przepisów sąd w wyroku rozwodowym rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach i obowiązku alimentacyjnym każdego z małżonków wobec dziecka ( tak jak to było przed omawianą zmianą) z tym zastrzeżeniem, że sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, o ile porozumienie to jest zgodne z dobrem dziecka. Wprowadzona zmiana zasadniczo nie zmienia treści tego przepisu, ale wskazuje wyraźnie, że porozumienie rodziców ma przybrać formę pisemną.

Do tej pory nie było to regulowane i budziło wiele wątpliwości. Być może zmiana ta wprowadza nadmierny formalizm, ale trzeba także przyznać, że jeśli małżonkowie rzeczywiście nie są skonfliktowani w kwestii władzy rodzicielskiej i kontaktów z dziećmi to spisanie pisemnego porozumienia nie powinno stanowić problemu w wręcz ułatwić wypracowanie planu rodzicielskiego na przyszłość.

Zmieniony został także § 1 a art. 58 kro, który do 29.08.2015 brzmiał następująco:

Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Sąd może pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom na ich zgodny wniosek, jeżeli przedstawili porozumienie, o którym mowa w § 1, i jest zasadne oczekiwanie, że będą współdziałać w sprawach dziecka.

Obecnie przepis ten ma następującą treść: W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

Zmiana jest ogromna. Po pierwsze: dopiero w przypadku braku pisemnego porozumienia rodziców, sąd rozstrzyga o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i o kontaktach z dzieckiem po rozwodzie. Dopiero w takim przypadku sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Po drugie: sąd ma prawo kierując się dobrem dziecka pozostawić pełną władzę rodzicielska obojgu rodzicom nawet jeżeli nie są oni w stanie przedstawić zgodnego planu rodzicielskiego w trakcie rozstrzygania tych kwestii w sprawie rozwodowej, a mimo to w przekonaniu sądu są w stanie władzę rodzicielską wspólnie sprawować.

Zmiana tego przepisu powoduje, ze na pierwszym miejscu stawiana jest wola rodziców wyrażona w porozumieniu, dopiero brak porozumienia otwiera sądowi drogę do ingerencji we władzę rodzicielską i regulację kontaktów m. in poprzez powierzenie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców z ograniczeniem jej drugiemu do pewnych uprawnień. Nadto bardzo istotne jest także wprowadzenie zasady, że przy rozstrzyganiu o władzy rodzicielskiej i o kontaktach sąd ma uwzględniać prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców.

Oczywiście należy mieć na uwadze, że sąd także bada czy porozumienie rodzicielskie jest zgodne z dobrem dziecka. Rodzi się zatem pytanie, czy sąd może ingerować w porozumienie rodziców. Naszym zdaniem sąd ma nie tylko takie uprawnienie, a wręcz obowiązek , albowiem celem nadrzędnym jest tutaj dobro dziecka.

Ostatnia zmiana omawianego przepisu polega na dodawaniu § 1b o treści : Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

Jest to ważna zmiana wychodząca naprzeciw oczekiwaniom rodziców i rozwiewająca prawne wątpliwości co do tego czy sąd ma obowiązek orzekać o kontaktach czy też może odstąpić od tej regulacji. Kwestia ta jest dość istotna, bo jeśli uznać, że sąd dotąd nie miał uprawnienia do odstąpienia od regulowania kontaktów to musiał to czynić, czasem nawet wbrew woli małżonków, którzy np. na bieżąco, bez żadnego schematu dzielili się opieką na dzieckiem,.

Obecnie sąd , na zgodny wniosek małżonków ,ma możliwość odstąpienia od regulowania tych kontaktów- wówczas sposób utrzymywania kontaktów po rozwodzie winien być wskazany w porozumieniu stron, zaś stopień szczegółowości tej regulacji zależy od samych małżonków . Natomiast w pewnych sytuacjach sąd ma prawo, a nawet i obowiązek dokonać uregulowania kontaktów w wyroku, jak ma to miejsce choćby w sytuacji nieprzedstawienia przez rodziców pisemnego porozumienia w tej sprawie.